We leven in een cruciaal moment in onze historie – een keerpunt voor onze wereld. We zitten midden in het tijdperk van de Vierde Industriële Revolutie. Het is een disruptieve kracht die meer impact heeft dan de drie voorgaande industriële revoluties bij elkaar.

Experts noemen het ook het tijdperk van digitaal Darwinisme – het fenomeen waarbij trends, technologie, consument en maatschappij zo snel veranderen dat bedrijven het niet meer kunnen bijbenen. Het is een lot dat ook instanties en overheden treft.

Radicale verandering

Sinds 2000 ontwrichtte Industrie 4.0 – met trends als digitalisering, robotisering, 3D-printing, Artificial Intelligence (AI) – al de muziekindustrie, telecom, fotografie, media, reizen en detailhandel. Naar 2050 toe gaan ook mode, gezondheid, auto-industrie, de bankwereld en andere industrieën radicaal veranderen. Nieuwe spelers als Google, Facebook, Alibaba, Airbnb, Netflix en Uber kwamen, zagen en overwonnen in amper tien jaar tijd. Iedereen wil innoveren, maar niemand wil veranderen. Dat begint bij visie, mindset en cultuur. Onze steden omturnen naar smart, duurzaam en CO2-neutraal zien we wel zitten. Maar Wall Street en banken hebben geen baat bij Blockchain. 3D-printing gaat helpen bij het wereldvoedselprobleem en het tekort aan donororganen. De keerzijde? Het kan tegen 2040 ook manufacturing en logistiek gehalveerd hebben.

Ik voorzie dat alle banen die routinematig of repetitief zijn, worden vervangen door robots en AI. Werk dat verloren gaat en niet vervangen wordt, geeft druk op werkgelegenheid, economie en onze maatschappij. Stephen Hawking en Elon Musk waarschuwden ons voor AI en Bill Gates wil belasting op robots.

Paard en wagen

In de zorg komen we nu 130.000 mensen tekort en halen we mensen uit Zuid-Europa. Ook het tekort aan ambachtelijke vakmensen groeit. Maar revoluties zijn disruptief. Paard en wagen werd auto en die auto wordt elektrisch en zelfrijdend. De noeste mijnwerkers met besmeurde ketelpakken verdwijnen en de winnaars van de 21e eeuw zijn mensen met creativiteit, EQ, aanpassingsvermogen, communicatieve- en soft skills. Andere kwaliteiten dan robots hebben.

Samengevat? Onze financiële, educatieve en politieke systemen werden ontwikkeld voor de 20e eeuw. Ze hebben een flinke upgrade nodig om te voldoen aan de eisen van de 21e eeuw. De snelheid van innovatie geeft concurrentieslagkracht en acceleratie. Niet alleen voor bedrijven, maar vooral voor de werknemer van de toekomst.